previous next

QVIS IN CARDIACIS LOCVS PRINCIPALITER PATITVR?

[180] Praepati in cardiacis Erasistratus et Asclepiades cor dixerunt, alii membranam, quae cor circumtegit, alii diaphragma, hoc est membranam, quae a uisceribus discernit intestina; alii stomachum, alii pulmonem atque iecur. sed hi, qui cor pati dixerunt, aiunt primo ipsius se nominis testimonio iuuari, siquidem ideo cardiaca dicatur passio, quod ex cordis ueniat causa — nam cardian Graeci cor uocauerunt —, secundo quod eidem cordi in ipsa passione constitutis saltus inesse uideatur atque in sinistra parte secundum papillam thoracis grauedo, tertio ipsius passionis magnitudo, quae fieri non posset, nisi aliqua corporis parte principali atque propria patiente. est autem cor praestans atque salutaris corporis particula, praeministrans omnibus sanguinem membris atque spiritum.

[181] Sed his quidam occurrentes primae propositioni responderunt, quod passio a magnitudine nomen sumpserit, secundae, quomodo similis arteriarum cordis est motus, grauedo etiam quibusdam cardiacis occurrit in toto thorace et non solum in sinistra parte, quae si fuerit, poterit hypezocote membrana patiente fuisse suffecta uel cuiusquam alterius uicinantis <partis> corporis, si locis ascribendae sunt causae. tertio dictae respondentes aiunt multas fieri periculosas passiones, quae non patientis cordis habeant causas. non enim, ubi magna fuerit passio, necessario propriam corporis partem pati accipimus, quippe cum omnes partes propriae sint corpori.
Alii uero propterea magis falsum dicunt esse cor ista passione uexari, [182] siquidem eorum testimonio, qui hoc asseuerant, si<t> propria pars atque principalis saluti et propterea, mox pati coeperit, morte praeueniat sensum. uulnerata denique cum fuerit, statim atque sine ulla mora mors uulneris antecedit effectum. at si multo paruissime fuerit laesa, nihilo minus mortem necessario perfecit, et non similiter ceteris partibus aut emoritur aut durescit aut in paralysim soluitur.
Sed his rursum primi respondentes aiunt, quod uulneratum cor celerius interficiat, siquidem multis ante praecisis partibus uulnus possit accipere et pomposa atque coaceruata sanguinis fiat effusio, nec tamen diaphoresis. quod autem neque emoritur neque [e]durescit neque paralysi afficitur, argumentum est quidem non omnino cor pati negans, sed leuiter pati. si enim ceteris similiter partibus corporis est natura confectum, iisdem necessario similes sustinet causas. [183] Nos uero cum Sorani iudicio totum uidemus corpus in solutionem laxari, totum necessario pati accipimus; et neque ualde nobis de praepatienti loco certandum est, ne in occulta quaestione uersemur. non enim aut significatio aut curatio secundum haec differenter accipitur, cum oporteat omnibus corporis partibus adiutoria prolatari.
Aliqui denique alios ex corde, alios ex membrana, quae cor circumtegit, aiunt diaphoresi uexari et propterea eos, qui ex membrana cordis soluuntur, adiuncto dolore laborare, qui punctionibus crebris aegrum afficiat, eos uero, qui ex corde, grauedinem solam sustinere. sed his quoque respondemus, quomodo signa, sibi quae fingunt, uera existimant esse, cum oporteat, sicuti supra diximus, patientibus quibusque uicinis atque conti[n]guis cordi aliquando stimulantem dolorem, aliquando grauedinem consequi.


previous next