previous next

AD ASCLEPIADEM

[129] Asclepiades secundo uolumine Celerum uel acutarum passionum pleuriticos phlebotomat, praedicens primo ab his, quibus locis consistunt uel commorantur, utrum regio adiutorium phlebotomiae permittat adhiberi. se enim uidisse testatur apud Athenas atque urbem Romam phlebotomia uexatos uel peius affectos esse pleuriticos, in Pario uero atque Hellesponto resumptos ac releuatos. prohibet praeterea sitim atque clysterem uel ante cibum bibere. "At si", inquit, "oportuerit deducendi uentris causa, adhibendum semel uel secundo clysterem." potum dat magis ac plurimum mulsum, aliquando etiam et rutam et hyssopum cum mulso. [130] nocere inquit radicem herbae, quam Graeci phlomon uocant, quapropter omnino dandam negat uel certe semel dandam, ubi dolor coegerit. cibum inquit dandum praecauta secunda die, siquidem alternis admoneantur diebus, et quarta, siquidem grauior sit quinta. "Tertia", inquit, "die dabimus sucum et, ut saepe sufficiens, semel probauimus dandum. at si pulsus defeceri[n]t, nutriendos etiam post accessionem quintae diei permittimus; declinante passione uinum damus et uarium cibum."
Huic Soranus occurrens ait semper phlebotomandos pleuriticos strictura cogente; et apud Romam denique nos, inquit, utemur phlebotomo, nulla regionum discretione confusi. [131] etenim quaerendum, utrum Asclepiades proprietate regionis noceri suspicatur eos, qui fuerint in eadem phlebotomati pleuritici, an uero proprietate passionis. ex quibus si primum putat, hoc est regionum proprietate, uexari omnes oportuit, non solum pleuriticos, uerum etiam synanchicos [et], qui fuerint phlebotomia curati, et epilepticos etiam, quos phlebotomandos imperat aptissime. at si secundum, hoc est proprietate passionis uexari, putat, non apud Romam solum phlebotomatos pleuriticos, sed in omni regione noceri debuit iudicare.
Clysterem uero recte prohibet propter acrimoniam, sed non recte semel uel secundo adhiberi permittit. [132] multo enim melius est omnino innoxium quicquam quam leuiter nocens. hinc etiam phlomi herbae radicem tamquam natura noxiam reprobans recte semel adhiberi, ubi dolor coegerit. dehinc omni ex parte ratione caret prohibere clysteres tamquam augentes incendia et rutam uel hyssopum adhibere, quae sunt uehementius ardentia ob suae qualitatis acrimoniam.
Item mala atque caduca intentione confirmat circa quartum diem cibum <non> dandum generaliter ac necessario quintum diem seruandum. his enim, qui iugibus afficiuntur febribus, quoties initium ex die sumpserint, quarta die necessario dandus est cibus, [133] non aliter qu<am s>i maiore hemitritaeo aegrotant et ex nocte sumpserint initium. ipse quoque Asclepiades in phreniticam passionem uenturos grauiter iudicat affici quarta die. neque tuto ante dimissionem declinante accessione dandus, ut existimat, cibus est atque semel datum sufficere, nisi pulsus fuerit defectio. non enim oportuit uirium debilitate captata cibum dare, cum fuerit nostrae potestatis opportune ante aegrum, quam deficiat, reficere. uinum etiam et uarium cibum declinante passione dandum recte consulit, sed non suo conueniens iudicio. etenim phreniticis atque lethargis ante declinationem uinum dedit.


previous next