previous next

QVIS LOCVS IN PLEVRITICIS PATITVR?

[96] Quaesitum etiam est a ueteribus, quis in pleuriticis locus patiatur, et quidam pulmonem pati dixerunt, ut Euriphon, Euenor, Praxagoras, Herophilus, Philotimus, item quidam hypezocota membranam, quae latera ex interiore cingit, ut Diocles, Erasistratus, Asclepiades et eorum plurimi sectatores.
Horum primi aiunt non esse in lateribus tumorem, cum neque exstantia ulla earum partium inspectione sentiatur neque rubor nec motu nec tactu dolor acutus uel fortis tamquam manifestis tumoribus. accedit etiam, quod facile supra id latus, quod patitur, iacere possint aegrotantes, supra aliud uero, quod passione liberum uidetur, si se iactauerint, difficultas spirationis accedat, siquidem nunc sustentatae pulmonis partes iaceant, nunc ueluti pendere sentiantur. [97] dehinc etiam tussicula signum est ex antecedentibus consequens fibrarum pulmonis esudati corporis liquoris siue canna<e> gutturis. singula etiam e[t]tussita de pulmone uenire manifestum est, qui neque uenis neque arteriis neque fibris contiguus uel admixtus esse lateri uideatur, ut per ipsum latere accepta excludi posse credamus.
Vnde igitur dolores? numquidne pulmonis sensibiles partes in passione constitutae causa sunt? an uero eius tumore latera uicinantia comprimuntur, et propterea dextrarum fibrarum tumor dextri lateris dolorem facit, sinistrarum sinistri? sed in peripneumonicis totus tumet pulmo, nec ullus tamen sequitur dolor.
Sed huic quidem sententiae contrarii aiunt propterea neque ruborem neque exstantiam uel dolorem aegrotantes consequi, siquidem in alto tumor esse uideatur. [98] quod autem supra patiens latus quosdam iacere prohibet, alios uero contra mitescendo releuat, illa causa est, quod incumbendo obiectu straminum pressa materia refugiat atque ex partibus, quae patiantur, ad sanas partes rediens dolorem non faciat; at uero partibus non patientibus expressa atque fugata se patientibus impartiens et has distendens dolorem facit. tussicula uero fiet compatientibus hypezocoti membranae uicinis atque contiguis partibus. e[t]tussita itidem sputa per pulmonem feruntur, siquidem in ipsum ueniant ex uicinis accepta per uias mente sensas, quas logotheoretos appella<n>t, sicuti et in uomicis contingit, quamquam frequenter ad externas partes uerticem faciant, uel fracto latere sanguinolenta excluduntur sputa. [99] nam profecto insensibilis omnis est pulmo: debuit igitur nullus fieri dolor. sed si ex oppressione hypezocotis membranae ex pulmone uicino tumente dolor fiet, debuit magis aegrotans tunc dolere, quoties iacuerit in latus, siquidem tunc magis incumbens opprimit pulmo. dehinc etiam peripneumonicos dolere oportuit: si enim ex parte tumens pulmo dolorem facit, magis omnis in tumore constitutus facere debuit. patitur itaque hypezocos membrana et propterea dolorem uehementem facit, siquidem sit neruosa atque lateribus infixa. [100] hinc denique quoties tumore densatur, ossibus uicinantibus abstenta ire latius prohibetur et eorum conuersione naturali quatitur motu atque acuti doloris accipit causas. item spiratione thoracis adducti spiritus uicinitate pulsata insustentabiles dolores facit. manifesta namque coniectura est, quod ipsa patiatur, siquidem tumoris augmento collectionem in pleuriticis faciat et exspirantibus saepe aegrotis nigra inueniatur. hos denique uenenatos quidam uocauerunt.
Igitur pleuriticam uidentes passionem non simplicem lateris dolorem, uerum etiam febre acuta attestante totum corpus pati uideamus; etenim febres totius corporis sunt. plus tamen pati hypezocota membranam recte dicimus, siquidem sint in ipsa dolores constituti.


previous next