previous next

QVOMODO ALIARVM SECTARVM PRINCIPES ISTAM CVRAVERVNT PASSIONEM?

[82] Multi aliarum sectarum principes <...> quos inter etiam Chrysippus scribens de catalepticis in ultima parte libri etiam catocham nominauit. <...> sed in his, qui mediocriter tardasse in eadem passione inueniuntur, acrioribus utitur unctionibus ob stuporem articulorum uel tremorem, hoc est cyprino admixto pipere et nitro et fomento ex aqua salsa concoctis sulfure et bitumine. dehinc perunget unctione, quam appellauit tripticen, quam conficiendam dixit ex calamo aromatico, schoeno, cachry, pyrethro, irino, manna singulorum partibus oleo admixtis atque contritis.

[83] Sed haec nos ob acrimoniam reprobamus, siquidem sit passio celeris atque acuta, etiam si cui iamdudum tardantibus atque inueteratis febribus irruerit, quippe cum chroniae febres ista passione necessario in superpositionem ueniant, quam Graeci epithesin uocant, quae similis fiet necessario acutis passionibus, et ob hoc mitigationem deposcat. prohibemus etiam supradictis rationibus unctionem ex illo liquore articulis adhibendam uel ex eo quicquam potandum aut cibo admiscendum, item sternutamenta uel rasuram capitis aut articulorum sinapismum aut supponenda podici acria collyria ob prouocandum uentrem, quae appellauit balanos, item diagridium atque castoreum et omnia grauabilia fomenta, ex quibus tumor magis augetur et soporifera pressura geminatur.

[84] His etiam compeccauit Themison libris, quos Periodicos dixit, adhuc quidem in iuuentute constitutus, necdum Asclepiades in libris suis eos discreuerat. ait enim, si iam tardantibus atque insidentibus febribus apprehensiones uel oppressiones aduenerint sensuum atque in accessione uocis silentium fecerint, ceteris, ut supra diximus, similiter adhibitis ante accessionem tribus uel quattuor horis seruatis, si uenter non fluit, diagridii obolum cum tribus uel quattuor obolis castorei dabimus cum aqua occipitium atque tempora capitis inungentes thapsia, quam nos ferulaginem dicimus, aqua contrita, ut quendam sensum atque leuationem mediocrem per corporis faciat superficiem. cibos etiam inquit dandos solidiores, nisi praecordia fuerint in tumore constituta; quod si obstiterit, bibiles dabimus cibos. [85] necdum quidem ait prouidens, quia etiam, si in aliis partibus tumores fuerint corporis, sorbiles interea cibi conueniunt, siquidem laxamentum passio deposcat, quam<quam> necessario accendit atque erigit thapsia ma[g]nificum tumorem. est etiam castoreum acre inueteratae qualitatis causa, sicut omnis caro reposita.
Prohibemus praeterea ob dentium faciendam distantiam immittendos uiolenter cuneos. etenim ex his commotae partes atque quassatae asperant tumentia, quamobrem dentium concasus uehementior fiet, cum magis sit [in]utile ac necessarium in tensione partibus constitutis requiem adhibere, ut declinationis tempore uel potius dimissionibus laxatis musculis sine ulla ui digitis immissis dentium facilius distantiam faciamus.

[86] Nocent etiam suci frigidi, ut hederae fomentatae atque capiti impositae. etenim tumores constringunt et passionis asperant motum. et si qua his fuerint genere similia, sicuti in lethargicis contra sectarum principes scribentes docuimus, prohibemus. est autem improprium, atque loco carens in initiis frigidis uti fomentis, in declinationibus uero calidis atque feruentibus iuxta imitatione<m> recentium uulnerum. in his enim, priusquam tumor emerserit, frigida probantur; sed omnis sensuum pressura uel apprehensio in ista passione tumoris esse perspicitur uel hoc praecedente[s] superfieri.
Haec sunt, quae de catalepticis sua potentia Soranus ordinauit.


previous next